Eenvoudig innoveren (26): Structuur voor alles (2)
Innovatie is mensenwerk. Voorspellen is mensenwerk. Het uitwerken van innovatieve ideeën is mensenwerk. En niets veranderlijker dan de mens. En toch bestaan er zoveel vaste processen voor innovatie.
Het bekendste proces uit de innovatieliteratuur is de funnel (trechter) van het stagegateproces. Je begint met een groot aantal ideeën. Daar selecteer je de besten uit. Deze werk je wat verder uit en vervolgens selecteer je opnieuw. Van de ideeën die dan overblijven, maak je een businesscase. Op basis van deze rekenkundige exercities selecteer je vervolgens een paar waarmee je een proef of een pilot doet. En naar aanleiding van de pilots beslis je vervolgens welke ideeën in productie worden genomen.
Een goed gestructureerd en daarmee aantrekkelijk proces. Alle bestuurders en managers zijn dol op een dergelijke aanpak. Je hebt doorlopend een goed inzicht in de stand van zaken. Het is bestuurbaar, beheersbaar en meetbaar.
Maar is dat zo? Hebben we het hier niet alleen over een papieren werkelijkheid. Wat zegt het dat je van honderd ideeën de tien beste hebt geselecteerd, als de honderd ideeën allemaal waardeloos waren? En wat is ‘het best’. Niemand kan in een glazen bol kijken, niemand weet welke ideeën uiteindelijk gaan aanslaan en welke niet. Niemand kan gefundeerd van te voren vaststellen welke ideeën uiteindelijk gewenst resultaat zullen opleveren.
Het stagegateproces werkt wel, maar uitsluitend als we het hebben over incrementele verbeteringen op de huidige diensten en processen. Van dergelijk kleine stappen is wel aan te geven of ze zullen bijdragen aan de gewenste doelen.
Maar zodra we het hebben over echt grote veranderingen, over nieuwe processen en over nieuwe ideeën, werkt het stagegateproces niet meer. Als er twee ideeën zijn voor totaal nieuwe diensten, is simpelweg met geen enkel meetinstrument vast te stellen welk idee het beste is.
Zodra je het hebt over radicale innovatie, zul je de moed moeten hebben om minder met een vaste structuur te werken, en meer met intuïtie.
Innovatie is geen stappenplan, maar een ontdekkingsreis. Zet de eerste stap, verken de omgeving en bepaal gaandeweg de vervolgstappen. Laat je niet inkaderen in vaste structuren, want dan loop je de mooiste plekken voorbij. Het is een kwestie van improviseren en omgaan met onzekerheid. Houd slechts het einddoel in de gaten: meerwaarde creëren voor klanten.
Eenvoudig innoveren is een serie beschouwende blogs over losse ondewerpen van het innovatieproces. Ziet u graag een specifiek onderwerp behandeld: aarzel niet om te reageren of een vraag te stellen.
Volgende keer: 10 punten voor een overtuigend verhaal
