2009 schudt de CEO wakker

De CEO is geschrokken van het jaar 2009 en geeft aan dat we in een complexe wereld leven. Ik verbaas me dat een CEO zo geschrokken kan zijn van het jaar 2009. Je verwacht dat mensen op dit niveau binnen organisaties beschikken over enige vorm van visie? Uiteraard zou het zo kunnen zijn dat men de omvang van impact van de economische neergang niet had verwacht maar iedere CEO heeft toch moeten inzien dat ons gedrag, en dus dat van organisaties, niet houdbaar is en dat we ons bevinden in een tijdbom? Blijkbaar is dat bij veel CEO"s niet zo geweest. Tenminste daar lijkt het op als ik een eerste snelle scan doe op het IBM rapport. Komen we dan weer aan bij mijn uitspraak:

Het CEO-dilemma

Het IBM-onderzoek is wereldwijd uitgevoerd en zeker 1.500 CEO's van vooraanstaande organisaties zijn geïnterviewd. Vanuit 33 verschillende sectoren hebben CEO's uit 60 verschillende landen hun mening gegeven over het verleden en de toekomst. Het resultaat is uiteraard gouden informatie voor IBM en een lezenswaardig rapport. In de intro van het rapport wordt verwezen naar een uitspraak van een CEO die het jaar 2009 als een 'wake-up call' zag. Hierop reageert de CEO van IBM door te zeggen dat we beter kunnen spreken van de laatste 'wake-up call'. We hebben er immers al velen gehad deze nieuwe eeuw. Ik ben het daar helemaal mee eens. Ik herinner me dat ik in 2004 al sprak over de noodzaak tot radicale verandering. Helaas moet ik ook concluderen dat veel CEO's 2009 als het jaar zien met de eerste signalen waaruit blijkt dat het echt anders moet. En dat is bedroevend. Ik kom dan weer terug op mijn (bovenstaande) uitspraak dat veel gevestigde organisaties zich laten leiden door het verleden en heden en niet willen, kunnen en durven breken met het traditionele succes. Lastig ook als het gehele Westerse stelsel is ingericht op halfjaar- en jaarcijfers. Hoe kun je dat als CEO doorbreken? Moeilijk maar wel iets wat nu noodzakelijk is. Beste CEO, dit is uw laatste wake-up call. U heeft er al teveel nodig gehad.

Radicaal doorbreken

De enige oplossing is om radicaal te breken met de traditionele opvattingen over productie, consumptie en verhoudingen tussen markten en organisaties. Ook moet er op een nieuwe manier worden gekeken naar groei en winst. Dit vergt veel van de CEO van vandaag. En we kunnen dan zeker geen CEO's gebruiken die zich laten verrassen door de vele ontwikkelingen die speelden, nu spelen en gaan spelen. De wake-up call is de laatste die is geweest. De CEO moet creatiever zijn dan ooit en moet de moeilijkste beslissingen ooit nemen. Die CEO die met zijn organisaties nu op de lange termijn focust zal op de korte termijn nog veel moeten uitleggen om uiteindelijk op de lange termijn het meeste succes te hebben.

Grootste uitdagingen volgens CEO

Wat zien de CEO's dan zelf als de grootste uitdaging? De accelererende complexiteit van de wereld. Bijna unaniem wordt deze ontwikkeling aangemerkt als de grootste uitdaging. Direct gelieerd aan deze uitdaging is de conclusie van de meeste CEO's dat hun organisaties niet in staat zijn om om te gaan met toenemende complexiteit en de bijbehorende eisen. De meest essentiële voorwaarde voor toekomstig succes is creatief leiderschap binnen organisaties.

Zorgen maken?

Als je deze conclusies uit het onderzoek zo leest dan ga je je toch wel zorgen maken. Organisaties die niet om kunnen gaan met complexiteit. Dit komt voort uit het gegeven dat we de afgelopen jaren hebben zitten slapen. Organisaties zijn niet meegegroeid met de omgeving waarin ze functioneren. Ze hebben juist die omgeving uitgemolken voor kortstondig succes. Hierdoor is men nu niet in staat om op de snel veranderende omgevingseisen in te spelen. Creativiteit is een vereiste. Ook dit is zorgwekkend want ik zie dit als een schaars goed van de toekomst. Grote organisaties, opleidingen etc. doen er juist alles aan om creativiteit te 'doden'. Als je niet binnen het stramien van de organisatie past of binnen de kaders van de opleiding zul je niet doorgroeien. De creatieven hebben het zwaar binnen veel gevestigde organisaties. Daarnaast zie ik als bijkomende grote uitdaging het doorbreken van onze gevestigde denkbeelden en denkkaders. De top van organisaties en management moet ook heel kritisch naar zichzelf kijken en durven beamen dat ook zij een belangrijke barrière zijn in de vernieuwing van de organisatie. Ook zij hebben hierin onmiskenbaar een voorbeeldfunctie.