Eenvoudig innoveren (5) – 10 innovatie-uitdagingen, deel 2

Er zijn vele uitdagingen die een innovator te wachten staan. Mijn persoonlijke ‘top-10’:
1. Efficiency bewaren en toch innovatie promoten
2. Resultaten blijven behalen
3. Nieuwe markten en nieuwe kansen, en toch een stabiel bedrijf blijven
4. Creativiteit omzetten in geld
5. Geduld
6. Urgentie
7. De Senseo-echo
8. Not invented here
9. Wantrouwen bij open innovatie
10. Big is beautiful

Geduld
Is een schone zaak, zo werd ons door onze ouders al voorgehouden. Kom daar maar eens om in de huidige werkelijkheid van aandeelhouders die elk kwartaal meer winst willen, of politieke ‘eigenaren’ van een organisatie die met de verkiezingen in zicht, willen scoren.

Toch vergen niet allen technische innovaties, maar ook innovaties in de dienstverlening vele jaren voordat ze geld gaan opleveren. De voorbeelden liggen voor het oprapen. Zelfs megahits als Google en Facebook hebben er lang over gedaan voordat er echt geld werd verdiend. Instant succes met een break-through innovatie is net zo zeldzaam als het winnen van de jackpot van de Staatloterij met en heel lot.

Als innovator betekent dat, dat je er zeker van moet zijn dat het topmanagement achter de innovatie-ideeën staat, en bereid is om enig geduld te hebben. Maak dus afspraken over het (niet) halen van je targets gedurende een aantal jaren. Stel budgetten en mankracht gedurende drie tot vijf jaar geldig. En investeer in de relaties als er in de samenstelling van het topmanagement veranderingen plaatsvinden (en dat is ongeveer elk jaar zo).
Belangrijker nog: wees niet te zuiver in de leer. Ook al ben je als innovator aangesteld om te zoeken naar break-through innovaties, kijk toch ook af en toe maar eens naar het laag hangende fruit. ‘Verlaag’ jezelf zo af en toe tot het vinden en implementeren van een incrementele, kleine verbetering. Laat de organisatie goed weten dat jullie de totstandkoming van deze eenvoudige, snel geld verdienende, innovatie hebben gefaciliteerd en dat jullie ondertussen bezig zijn met het grote werk. Daarmee koop je de benodigde tijd.

Urgentie
Gezien de eerste vijf punten (zie de vorige aflevering van deze blogserie), is er bijna niets ergers dan ongeduld – veroorzaakt door urgentie - bij innovatie. Want innovatie is duur, de klant kent de huidige organisatie met de bijbehorende diensten en innovatie kost tijd.
Maar voor het implementeren van nieuwe ideeën is het juist wel weer noodzakelijk dat er een zekere mate van urgentie gevoeld wordt door de organisatie. Als het niks uitmaakt of een nieuwe dienst de komende maand of volgend jaar beschikbaar komt, kun je er van uitgaan dat de nieuwe dienst er gewoon helemaal niet komt. Schijnbaar heeft niemand haast, en vindt ‘dus’ niemand het belangrijk. Zoals vaker het geval bij het zoeken en implementeren van break-through innovaties is het een kwestie van schipperen en vooral ook timing. Toen ik bij mijn toenmalige werkgever – de ING – voorstelde om te gaan experimenteren met financiële diensten in virtuele werelden, was de urgentie erg laag. Terecht, want het zal nog wel een paar jaar duren voordat de virtuele werelden het internet echt hebben veroverd. Maar ook weer niet terecht, want als je als grote organisatie niet op tijd begint met te leren hoe het in dergelijke werelden toegaat, ben je op het moment dat grote delen van het internet worden ingericht als virtuele wereld te laat. Je dreigt dan de boot te missen, omdat de benodigde kennis en ervaring niet binnen de organisatie beschikbaar is, en daarbuiten te schaars om voldoende in te kunnen huren.

De animo om deze experimenten te starten was dan ook laag. De urgentie kwam van buitenaf. De ABN AMRO kondigde groots aan in de virtuele werelden te stappen. Toevallig had ik de middag na deze aankondiging een vergadering met de verschillende verantwoordelijke directeuren. Het feit dat de ABN AMRO ’s ochtends hiermee in de krant had gestaan, was voldoende urgentie om ook aan het experiment te beginnen.

De Senseo-echo
Dat was pas een innovatie: twee geheel verschillende bedrijven slaan de handen ineen en komen tot een zeer succesvol product. Dat wil iedereen wel. In zeer veel verschillende organisaties kregen de R&D afdelingen, of de innovatoren te horen: zoek samenwerking met een externe partij en kom tot een grensoverschrijdende dienst.

Het lijkt een gouden ei. Niet alleen zijn geheel nieuwe combinaties mogelijk en wordt het werk verdeeld, maar ook uitdaging 3 – de combinatie van vernieuwing en stabiliteit – kan voor een deel ondervangen worden. Een bank blijft bij zijn eigen financiële dienstverlening, het externe bedrijf blijft bij zijn dienstverlening, maar de combinatie komt met iets geheel nieuws.

Even afgezien van de noodzaak tot vertrouwen (zie punt 9 hieronder) en het wat kinderlijke vertrouwen dat een innovatie op afroep mogelijk is, zit er nog een addertje onder het gras: met wie ga je samenwerken? Gaan de banken samenwerken met DE, zodat er bij elke geldopname uit een geldautomaat, er een gratis kopje koffie uit de ernaast staande koffiemachine komt? Of met een biermerk, zodat bij elk getapt biertje met je beertender, er een kleine ‘afkoopsom’ naar je eigen, maar aparte, spaarrekening gaat om later een ontwenningskuur te kunnen betalen? Of met een reisorganisatie zodat er op basis van je uitgaven met je bankpas en/of creditcard, je specifiek voor jou toegesneden vakantievoorstellen ontvangt?
Gaat de belastingdienst samenwerken met de HEMA of met de Bijenkorf?

Gaat Eneco samenwerken met Gazelle, met Volkswagen of met Staatsbosbeheer?

Kortom: de Senseo is natuurlijk een ontzettend goede vernieuwing geweest, maar het is daarmee niet eenvoudig kopieerbaar. De truc van een innovatie van verschillende bedrijven, zit nu net in het vinden van de juiste combinatie. Zodat er echte meerwaarde voor de klanten wordt gegenereerd.

In een serie blogs behandel ik wekelijks een onderdeel uit het innovatieproces. Eerder beschouwend dan actueel, meer over het proces dan over de innovatie-inhoud. De onderwerpen staan min of meer los van elkaar. Het zijn capita selecta. Ziet u graag een specifiek onderwerp behandeld: aarzel niet om te reageren of een vraag te stellen.

Volgende week: 10 innovatie-uitdagingen, deel 3