Eenvoudig innoveren (11): Functieprofiel van een innovator

Maar neem nu eens de vier gebieden waarop je een potentiële innovator zou moeten beoordelen:

• Proces- of klantgericht
• Kennis en ervaring of experimenterend
• Netwerker of non-conformist
• Compliance of breaking the rules

Proces- of klantgericht
In een vorige blog ‘Zelf, kopen of volgen’, gaf ik het belang aan van het implementeren van een goed idee. Zonder de opschaling van een dienst, zonder het integreren in de bestaande processen, blijft een innovatie hangen in het proefstadium, en wordt er geen geld mee verdiend. Voor een innovator is dan van wezenlijk belang dat hij kennis heeft van de bestaande processen binnen het bedrijf. Als hij/zij dat niet heeft, dreigt het gevaar dat hij een ‘roepende in de woestijn’ wordt en dat alle innovaties als ‘not-invented-here’ een stille dood zullen sterven. Anderzijds moet een innovator als geen ander de noden, wensen en problemen van de huidige en potentiële klanten kennen. Niet alleen in marketingtechnische zin (wat zullen de klanten kopen), maar vooral ook: welke diensten en producten kunnen we ontwikkelen die bij consumenten zullen aanslaan.

Kennis en ervaring of experimenterend
Heb je ingenieurs nodig die elk probleem praktisch kunnen oplossen en weet hebben van de wetmatigheden die bij het maken van producten gelden? Of heb je informatici nodig, die elke dienst gelijk kunnen vertalen in een geautomatiseerde oplossing? Of heb je mensen uit het veld nodig, die goed zicht hebben op wat de klanten van je bedrijf en van je diensten vinden? Klinkt redelijk. Maar voor een innovator klinkt ook redelijk dat het iemand is die telkens opnieuw roept: ‘dat zal allemaal wel, maar ik wil het geheel anders doen.’ Dan helpt het als je daarvoor iemand hebt die niet eens weet hoe het nu gaat, maar met een onbevangen blik de problemen aanpakt.

Netwerker of non-conformist
Innoveren is mensenwerk. Geen enkele innovatie wordt geimplementeerd als niet alle betrokkenen gepassioneerd raken. Niet alleen de managers, maar ook de betrokken medewerkers, de verkopers, die klantenservice, noem maar op. Deels kun je als innovator die pasie oproepen door de gebruikelijke communicatiemiddelen: veel presentaties, personeelsbladen, intranet en dergelijke. Maar voor een groot deel zal dat via het informele circuit, het netwerk, gaan. En als er iets is waarbij aanpassing aan de bestaande normen en waarden een absolute voorwaard is, dan is het wel bij het netwerken. Het gaat om het vinden van aansluiting met anderen, en dat gaat eigenlijk alleen goed als de normen en waarden, het gedrag overeenstemmen. Als de sociale orde wordt gehandhaafd. Maar voor een innovator klinkt ook redelijk dat hij zich juist niets gelegen moet laten aan de bestaande orde. Dat sociaal wenselijk gedrag voor hem niet belangrijk is. Dat hij nu juist telkens al het bestaande – tot vervelends toe – ter discussie moet stellen.

Compliance of breaking the rules
Zeker in de financiële dienstverlening is compliance een groot goed: hou je aan de regels, wees integer. En nu is integriteit een eigenschap die voor iedereen van belang is, het houden-aan-de-regels is langzamerhand zelfs voor de meest welwillende medewerker in de financiële wereld onmogelijk geworden. Er zijn zoveel wetten, besluiten, regels en procedures, dat niemand meer een overzicht heeft. Elke grotere financiële instelling heeft ondertussen aparte compliance-afdelingen in het leven geroepen om te zorgen dat iedereen zich aan de regels houdt (of liever gezegd: dat de bank ingedekt is als er problemen ontstaan). Maar de mate van vrijheid is dermate klein geworden, dat elke vernieuwing, elke innovatie onmogelijk is geworden. Na de huidige kredietcrisis is dat helemaal terecht zolang het fancy financiële rookgordijn-constructies betreft waarmee via call-, put-, achtergestelde deriveraten via minstens 5 werkmaatschappijen in evenzoveel brievenbuslanden, vooral de fiscus achtergesteld wordt. Maar hoe staat het met de innovaties van het betalingsverkeer op het internet? Hoe staat het met het opbouwen van een eenvoudige en goedkope betaalfaciliteit in minder rijke landen? Voor een innovator geldt dat hij eigenlojk nooit moet letten op de regels. Maar dat betekent wel dat er heel veel innovaties in een laat stadium door een compliance of juridische afdeling zullen worden afgekeurd.

Het functieprofiel van een innovator bestaat uit heel veel wol en minstens vijf poten.

Een compact team dat zeer nauw samenwerkt en daarbij gebruik maakt van elkaars competenties lijkt daarom de meest aangewezen weg.

In een serie blogs behandel ik wekelijks een onderdeel uit het innovatieproces. Eerder beschouwend dan actueel, meer over het proces dan over de innovatie-inhoud. De onderwerpen staan min of meer los van elkaar. Het zijn capita selecta. Ziet u graag een specifiek onderwerp behandeld: aarzel niet om te reageren of een vraag te stellen.

Volgende week: Merck hoe sterck