Nicolas (deel I)

Een zeer merkwaardige opdracht.

Parijs

Maaike belde me met de mededeling dat Dupuis had gebeld. Ik kende deze gepensioneerde bankier en levensgenieter al een lange tijd maar had de afgelopen jaren weinig van hem vernomen. 'Hij wil op korte termijn een afspraak met je maken... en hij lijkt haast te hebben'. Twee dagen later in de middag reed een klassieke Italiaanse cabriolet over de boulevard en stopte voor ons kantoor. Hij wachtte in de hal waar ik allerlei werk had hangen in glimmende metalen lijsten. Lijsten om indruk te maken en die ik overigens voor een habbekrats op een
 vide-grenier, de Franse vrijmarkt, had gekocht. Maaike: 'Ze wachten in de hal'...'Ze?'


Zijn vrouw zat te bladeren in een design magazine en Dupuis stond naar de lijsten te kijken. Hij was zichtbaar ouder geworden, had een getekend gezicht maar was nog steeds een charmante en elegante man om te zien. 'Zo.. Maestro ..hoe is het er mee?' zei hij zacht en 
vriendelijk. Ik verdenk hem ervan dat hij iedereen zo noemt die niet uit het bankwezen komt en iets langere haardracht heeft dan normaal. Zijn vrouw zag er elegant uit en was tot in de puntjes verzorgd. Ze droeg een klassiek roze mantelpak met een Chanel sjaal om haar hals en had een licht getinte huidskleur die niet uit een potje leek te komen maar waarschijnlijk meer te doen had met hun zonnige pied-a-terre in het zuiden. Dupuis schraapte zijn keel. Hij kwam met een speciaal verzoek. 'Wat leuk om u weer te treffen! Dag mevrouw Dupuis. Komt u verder.’ 'Dank u wel, maar ik heb een andere afspraak hier in de buurt,’ antwoordde zij, 'Charles zal met u overleggen' en was even later vertrokken.



Weggezakt in een leren crapaud keek Dupuis mij verwachtingsvol aan. 'U heeft aan allerlei alternatieven gedacht maar dat heeft niets opgeleverd.. adoptie bijvoorbeeld?' Ik bleef, ondanks dat we elkaar al lang kenden, op zijn klassiek Frans in de U vorm hangen en Dupuis vervolgde  'Ja natuurlijk maar onze leeftijd speelt ons parten en dit lijkt mij een aanpak die bij ons en onze actieve levensstijl past'. Zijn idee was zonder meer vooruitstrevend en innovatief te noemen en in lijn met hoe sommigen het niet meer over robot speelgoed hebben maar over robot gezelschap. Singularity van Ray Kurzweil schoot door mijn hoofd en ik vroeg mij af wat de stand was van 'artificial intelligence'. 'Er is zeker iets te realiseren,' vervolgde ik, 'en ik kan u een aantal voorbeelden geven van wat nu mogelijk is maar zeg er meteen bij dat u iets wilt wat nog nooit is gedaan en we zullen moeten onderzoeken wat mogelijk is. Het meest lastige is om een personage te creëren dat weliswaar niet echt is, maar waarbij alle ingebrachte elementen tezamen er voor zorgen dat uw vrouw ‘m accepteert. Wat u vraagt is iets waar veel wetenschappers en technische laboratoria én game developers zich al jaren over buigen. En kunstmatige intelligentie implementeren die concurreert met de realiteit is nu nog niet mogelijk ondanks tests waarbij mensen denken met een mens te maken hebben terwijl het om een machine gaat, een machine (IBM’s Watson) al succesvol is ingezet als deelnemer in een quiz en mensen online in dialoog gaan met de kerstman. 

Gebruikmakend van de meest geavanceerde technieken kunnen we zeker iets gestalte geven maar we hebben het hier wel over maatwerk, een te ontwikkelen research programma, het inkopen van bestaande technieken en pionieren. Kijkt u eens naar deze video. 

Briljant niet? Maar als ik u goed begrijp, wilt niet naar een scherm staren maar iemand in uw directe omgeving meemaken. U bent zich er wel van bewust dat het heel kostbaar is om het te realiseren?' Ik moet een dreamteam samenstellen schoot door mijn hoofd. Of ze in ieder geval raadplegen, want dit is niet alleen een buitenkans om iets heel bijzonders te maken maar ook een enorme publiciteitstrekker en zou zeker meehelpen om ons bureau internationaal onder de aandacht te brengen. Ik mag alleen Dupuis niet noemen. 'Ik wil geen journalisten aan de deur, dat moge duidelijk zijn. Dit is een privé aangelegenheid,' drukte hij me op mijn hart. Da’s jammer maar begrijpelijk. 'Ik vergeet u overigens wat aan te bieden. Wilt u een kopje koffie?' Ik had geen idee wat dit zou gaan kosten, tonnen, wellicht miljoenen? Een prachtklus. 'Ik ben mij er van bewust dat het geen gewone wens is en geld speelt geen rol. Mijn vrouw heeft dit gemis in haar leven. Zij is de jongste niet meer, is van alle luxe voorzien en zou niets liever willen dan het hebben van een zoon en ik wil haar hiermee verrassen.’ Dit aparte voornemen sprak me zeer aan en ik trok mijn laptop uit een lade van mijn bureau. 'We gaan even een aantal zaken op een rijtje zetten maar voor we dat gaan doen, wil ik u eerst een paar impressies geven van projecten die recent zijn ontwikkeld. Door regelmatig de ontwikkelingen bij te houden en van gedachten te wisselen met collega's heb je een idee wat er speelt en wat er komen gaat en...’ 'Bespaar u de moeite om uw kennis en expertise te etaleren,' sprak Dupuis glimlachend, ‘ik heb er goed over nagedacht met wie ik dit wil doen en ik zit hier niet om mijn tijd te verdoen.'


'Uhh..ahum..das vriendelijk’ zei ik (zeker nu hij weet welk bedrijf achter Milo zit) ’uhh..ja...kijkt u even mee? Hier heeft u een ander voorbeeld van een interactief speelkameraadje en een voorbeeld van een mix van realiteit en de digitale wereld’. Ik wist dat Dupuis vloeiend Engels spreekt, dus kon ik 'm zonder problemen allerlei buitenlandse sites en video's tonen. 'Nog karikaturaal maar de impact is er niet minder om bij de jonge doelgroep. In uw geval is een veel meer ontwikkelde vorm van interactie nodig die veel verder gaat en meer hier op lijkt maar dan met betere stem, veel echter en levensgroot.

Hier heeft u een ander voorbeeld: Siri, your personal assistent die in de nieuwste Iphone zit. Er hebben honderden researchers en programmeurs jaren aan dit project gewerkt en het heeft een vermogen gekost om te ontwikkelen. In 2013 komt Apple met een TV waarmee je kunt praten, ’vervolgde ik. Dupuis zat inmiddels op het puntje van zijn stoel. 'Ik moet uiteraard de nodige research plegen en overleggen met professoren en researchlabs om zo hun meest geavanceerde technieken in beeld te krijgen die we ook goed kunnen gebruiken. Dat kost tijd, betekent licenties en bestaande technieken kopen en laten we zeggen dat ik hmm... over ongeveer een à twee maanden uiterlijk laat horen hoe de zaken er voor staan en met wie we mogelijk kunnen gaan samenwerken. Is dat ok? Gaat het overigens om een jongen of een meisje?' 'Een jongeman en hij heet Nicolas,’ gaf Dupuis aan en Nicolas leek in zijn verbeelding al te bestaan. 'Vernoemd naar de grootvader van mijn vrouw,' vervolgde hij. Even later vertelde hij me nog hoe hij zijn zee aan vrije tijd invulde. Hij gaf me ook nog aan dat hij de aanspreekpersoon in dit project was ‘omdat het moet uitpakken als een complete verrassing. Mijn vrouw heeft geen flauw idee van wat ik uitspook en denkt dat ik nieuwe visitekaartjes wil laten maken,' grinnikte hij, ‘ik ben reuze benieuwd naar de ontwikkelingen. Hou je me goed op de hoogte?'

‘Wat een moordopdracht!’ dacht ik en zwaaide vanaf mijn balkon naar Dupuis die in zijn auto stapte. ‘Maaike, ik ga even een ommetje maken en ben zo weer terug.’ Ik liep ons pand uit en floot een liedje dat ik maar moeilijk uit mijn hoofd kon krijgen.



  â€¨â€¨

Mailen.



Geachte mijnheer Dupuis,  â€¨â€¨

Ik wil u bedanken voor het vertrouwen dat u in ons stelt om uw zoon Nicolas gestalte te geven en voor uw voortvarende aanpak. We hebben het voorschot ontvangen en zijn met de research gestart. Ik heb inmiddels contact met onderzoekers uit binnen- en buitenland. Gisteren gesproken met professor Stuart Armstrong van het Future of Humanity Institute in Oxford, hij is betrokken bij onderzoek naar artificial intelligence. Hij gaf aan dat wij over zo'n twintig jaar uitgebreid met onze huizen kunnen praten…wat mij deed denken aan de robot HAL 9000 van Stanley Kubrick's '2001: A Space Odyssey'. Hij noemde ook chatterbots. Computers die een intelligent gesprek kunnen simuleren zoals Siri. De eerste chatterbots hadden overigens ook mensen namen zoals ELIZA (1966) en PARRY (1972). Met dit soort gegevens komen de ingrediënten om Nicolas gestalte te geven stap voor stap in beeld en deze chatterbot video laat ik maar niet aan Dupuis zien.

Daar wordt hij waarschijnlijk alleen maar nerveus van). Wat professor Armstrong ook aanstipte was brain immulation. Het complete  brein van een mens overzetten naar de computer wat het meest fascinerende plaatje van Nicolas zou kunnen opleveren. Hij gaf aan dat het vandaag de dag wel mogelijk is, maar dat geen bedrijf of regering zich hier aan waagt omdat het a. veel te kostbaar is en b. kan worden ingehaald door nieuwe ontwikkelingen wat de investeringen niet rechtvaardigt. Hij heeft overigens ook een Apple Iphone 4S aangeschaft met zijn Iphone 'butler'. Hij vertelde dat iemand onlangs aan Siri vroeg waar je het beste een lijk kon verbergen en de suggesties moeras én de locaties kwamen voorbij.

Ik heb binnenkort ook een gesprek met Dr. Henrik Scharfe (Aalborg University) die een geminoid heeft gemaakt een robot kopie van hemzelf. En dan nu de lijst met vragen. Met de antwoorden gaan we aan de slag om zo de ingrediënten te verzamelen die we nodig hebben om Nicolas vorm te geven. Dat doen we met een team van mensen waaronder een psycholoog, vormgevers, animators, technische mensen en gespecialiseerde onderzoekers. Het gaat hier over de buitenkant, hoe hij er uit moet komen te zien, over beweging, expressie... en over de binnenkant, het karakter ... enzovoort. Ik heb begrepen dat de grootvader van uw vrouw een belangrijke rol in haar leven heeft gespeeld en met behulp van bij voorkeur jeugdfoto's  kunnen we ook iets terug laten komen van zijn gelaat. Van uw beiden en van de grootvader van uw vrouw willen we ook meer weten. Zie bijgaand document met alle vragen. We proberen een soort samensmelting te realiseren van uw vrouw, haar grootvader en u ... als u daar voor openstaat. Wilt u dat Nicolas kan zingen? Ik moest even denken aan Data, de robot uit Star Trek, die de nodige registers kon opentrekken of wilt u dat hij mooie verhalen kan vertellen?

We nemen al uw wensen ten aanzien van uw zoon mee en proberen binnen de technische mogelijkheden Nicolas zo te programmeren dat er een duidelijke vorm van herkenning is als uw vrouw  met hem in gesprek gaat. We gaan hem volstoppen met informatie en hij zal natuurlijk u ook herkennen en weet een en ander over u te vertellen. Wat precies...dat is aan u. We willen ook meer weten over wat u van Nicolas verwacht. U komt dat aspect ook in de vragen tegen. We houden u op de hoogte en kijken uit naar uw antwoorden.



Hoogachtend,
 Erik Vos / Got an Idea


ps. hier nog een link bij wijze van voorproefje. Kunt u zelf ervaren hoe een slimme chatterbot werkt. Rosette, de bekroonde chatterbot van ontwikkelaar Bruce Wilcox.

Juan les Pins



Mijnheer Dupuis zat aan de salontafel met een lijvige vragenlijst over de karakter- eigenschappen van hem en zijn vrouw, hun levenservaringen, hun persoonlijke gegevens en informatie over hun lijf en leden. 'Dat is me nogal wat,' dacht Dupuis zuchtend, 'ik voel d'r niets voor om al mijn eigenaardigheden op papier te zetten en zeker niet mijn tik te vermelden…' zette een hand tegen zijn heup die even later ongecontroleerd de lucht in schoot ..en stak een sigaret op. 'Kom, flink wezen. Ik maak die lijst af. Eens even kijken... Mijnheer Dupuis: nieuwsgierig (x) bemoeial (x) zorgelijk (..) ongeduldig (..) hmm. Zijn gedachten dwaalden af en hij keek uit over zee ‘Hoe moet dat als mijn vrouw en ik er niet meer zijn? Wat doen we met de erfenis? Gaat die naar Nicolas? Het moet niet gekker worden! ‘Waar was ik gebleven?’ verzuchtte hij en pakte zijn pen weer op.

Het volgende deel op (11 november 2011)